Czy pub quiz się opłaca - ekonomia wieczoru quizowego

Każdy doradca podpowie Ci, że quiz "ożywia spokojny wieczór". Brzmi ładnie, ale właściciela lokalu interesuje jedno: czy na koniec miesiąca zostaje w kasie więcej, niż gdyby quizu nie było. Odpowiedź brzmi - zależy od lokalu, ale da się ją policzyć, a nie tylko poczuć. Poniżej rozkładam ekonomię wieczoru quizowego na czynniki pierwsze, żebyś mógł podstawić własne liczby zamiast wierzyć w cudze obietnice.

Skąd w ogóle bierze się zarobek

Quiz prawie nigdy nie zarabia na samym wpisowym. Zarabia na tym, co dzieje się wokół - na barze i w kuchni. Mechanizm jest prosty: ściągasz ludzi do lokalu w wieczór, w którym normalnie byłoby pusto, i zatrzymujesz ich na dwie, trzy godziny, w trakcie których piją i jedzą.

To kluczowe rozróżnienie. Quiz w piątkowy wieczór, gdy i tak masz komplet, nie dokłada Ci prawie nic - ci ludzie przyszliby tak czy inaczej, a quiz może wręcz przeszkadzać gościom, którzy chcą po prostu pogadać. Quiz w martwy wtorek albo środę to zupełnie inna historia: każda drużyna, która wejdzie, to przychód, którego inaczej byś nie miał. Dlatego pytanie nie brzmi "czy quiz się opłaca", tylko "czy quiz opłaca się w TYM konkretnym wieczorze".

Trzy źródła pieniędzy, w kolejności od najważniejszego:

Dodatkowa sprzedaż baru - to filar. Drużyna siedzi dłużej niż przypadkowy gość, a rywalizacja sprzyja kolejnym zamówieniom między rundami.
Kuchnia - jeśli ją masz, quiz to świetny pretekst, żeby zamówić coś do jedzenia. Wieczór, na który ludzie przychodzą głodni, sprzedaje więcej niż wieczór, na który wpadają na jedno piwo.
Opłata za drużynę albo od osoby - traktuj ją jako dodatek i bufor na koszty, nie jako główne źródło zysku. Niska, symboliczna opłata buduje zaangażowanie (ludzie bardziej cenią to, za co zapłacili), ale wysoka odstrasza.

Po stronie kosztów

Uczciwy rachunek musi mieć obie kolumny. Koszty wieczoru quizowego są niskie, ale nie zerowe.

Prowadzący - największa pozycja, jeśli zatrudniasz kogoś z zewnątrz. Dobry, doświadczony prowadzący zwykle bierze stałą stawkę za wieczór - to on robi różnicę między quizem, na który ludzie wracają, a takim, który umiera po miesiącu. Alternatywa: prowadzi ktoś z Twojej obsługi, co zeruje ten koszt, ale wymaga, żeby ta osoba naprawdę umiała trzymać salę.
Zestaw pytań - musisz mieć świeże, dobrze ułożone pytania na każdy tydzień. Pisanie ich samodzielnie kosztuje godziny, których zwykle nie masz; gotowy zestaw kosztuje ułamek tego, co godzina Twojej pracy.
Nagrody - nie muszą być drogie. Bon na następną kolejkę albo na jedzenie w Twoim lokalu jest często lepszy niż gotówka, bo wraca do Ciebie jako kolejna sprzedaż.
Drobne - wydruki arkuszy odpowiedzi, długopisy, ewentualnie prosty sprzęt nagłośnieniowy (jednorazowy koszt). Marginalne, ale policz je raz.

Przykładowa kalkulacja - jak to liczyć

Liczby poniżej są ilustracyjne i celowo ogólne - chodzi o metodę, nie o konkretne kwoty, bo te zależą od Twoich cen, marży i miasta. Podstaw swoje.

Załóżmy spokojny wtorek, na który normalnie przychodzi garstka gości. Robisz quiz i przyciągasz 8 drużyn po średnio 4 osoby - czyli około 32 osób, które inaczej by nie przyszły.

Pozycja	Sposób liczenia	Charakter
Dodatkowa sprzedaż baru/kuchni	32 osoby x średni rachunek na osobę przez wieczór	przychód
Opłata za drużynę	8 drużyn x stawka za drużynę	przychód
Prowadzący	stała stawka za wieczór	koszt stały
Zestaw pytań	cena jednego gotowego zestawu	koszt zmienny
Nagrody	bon na rachunek (realny koszt = Twoja marża)	koszt niski
Drobne (wydruki, długopisy)	symboliczne	koszt minimalny

Najważniejsza liczba w tej tabeli to średni rachunek na osobę przez cały wieczór, pomnożony przez liczbę gości, których quiz faktycznie dołożył. Jeśli ta kwota przewyższa sumę kosztów stałych (prowadzący + zestaw + nagrody + drobne) - quiz się opłaca. Jeśli nie - albo masz za małą frekwencję, albo zbyt wysoki koszt prowadzącego względem tego, co lokal jest w stanie obsłużyć.

Próg rentowności - ilu gości potrzebujesz

Zamiast pytać "czy się opłaca", policz, ile drużyn musi przyjść, żeby wyjść na zero. To jedna z najbardziej trzeźwiących liczb w całym tym rachunku.

Weź sumę kosztów stałych wieczoru (głównie prowadzący plus zestaw pytań) i podziel ją przez to, ile średnio zostawia u Ciebie jedna drużyna ponad to, co i tak by wydała. Wynik to liczba drużyn potrzebnych do progu rentowności. Wszystko powyżej tej liczby to czysty zysk wieczoru.

Z mojego doświadczenia próg ten jest zaskakująco niski - przy rozsądnym koszcie prowadzącego wystarczy zwykle kilka drużyn, żeby wyjść na zero. To dobra wiadomość: quiz rzadko jest finansowo ryzykowny. Gorsza wiadomość brzmi: jeśli przychodzą dwie drużyny, to nie liczby są problemem, tylko frekwencja - a tę buduje się promocją i regularnością, nie samym rachunkiem. O tym, jak ją zbudować, piszę osobno w tekście o tym, jak przyciągnąć ludzi na quiz.

Zwróć uwagę na efekt dźwigni: każda kolejna drużyna powyżej progu prawie nie zwiększa Twoich kosztów. Prowadzący kosztuje tyle samo przy 4, co przy 12 drużynach. Zestaw pytań - tak samo. Dlatego quiz, który się rozkręci, robi się coraz bardziej opłacalny z każdym pełnym tygodniem.

Kiedy quiz ma sens, a kiedy lepiej odpuścić

Quiz ma sens, gdy:

masz realnie spokojny wieczór do zapełnienia - to wtedy każda osoba jest "dodatkowa";
masz bar lub kuchnię z przyzwoitą marżą - to one robią pieniądze, nie wpisowe;
jesteś gotów dać quizowi kilka tygodni - frekwencja w pierwszym wieczorze nic nie znaczy, liczy się trend po miesiącu, bo quiz żyje z regularności i pantoflowej poczty;
masz dobrego prowadzącego albo dobry, gotowy zestaw pytań - słaby quiz odstrasza skuteczniej, niż jego brak.

Lepiej odpuść albo przemyśl, gdy:

chcesz wstawić quiz w wieczór, który i tak jest pełny - dokładasz koszt, nie przychód;
nie masz na czym zarobić poza wpisowym - lokal bez baru i kuchni nie ma z czego pokryć kosztów;
traktujesz quiz jako jednorazowy strzał - bez ciągłości nie zdąży się przyjąć i każdy wieczór startuje od zera;
liczysz, że quiz "sam się obroni" - musisz go promować, inaczej próg rentowności pozostanie teoretyczny.

Cała reszta - poziom pytań, struktura rund, sprzęt - to wykonanie, które omawiam w przewodniku o tym, jak zorganizować pub quiz. Jeśli zastanawiasz się, czy quiz w ogóle pasuje do Twojego modelu lokalu, szerzej piszę o tym w tekście quiz w pubie dla właścicieli lokali.

FAQ

Czy pub quiz się opłaca, jeśli mam mały lokal?

Często bardziej niż w dużym. Mały lokal łatwiej zapełnić, a kilka drużyn potrafi zmienić cichy wieczór w pełną salę. Koszty stałe (prowadzący, zestaw) są takie same niezależnie od metrażu, więc próg rentowności osiągasz przy niewielkiej liczbie gości. Warunek: masz na czym zarobić poza wpisowym.

Ile powinienem brać za wpisowe?

Tyle, żeby budowało zaangażowanie, ale nie odstraszało. Symboliczna opłata za drużynę sprawia, że ludzie traktują quiz poważniej i rzadziej rezerwują stolik "na wszelki wypadek", ale nie traktuj jej jako głównego źródła zysku - ten i tak płynie z baru. W lokalach o słabszej sprzedaży barowej wpisowe bywa wyższe, bo musi pokryć więcej kosztów.

Czy muszę zatrudniać prowadzącego z zewnątrz?

Nie, jeśli masz w obsłudze kogoś, kto naprawdę umie trzymać salę - to zeruje największą pozycję kosztową. Ale słaby prowadzący potrafi zabić quiz szybciej, niż wzrośnie sprzedaż. Jeśli nikt u Ciebie się do tego nie nadaje, dobry zewnętrzny prowadzący jest wart swojej stawki, bo to on decyduje o tym, czy ludzie wrócą.

Po jakim czasie poznam, czy quiz się opłaca?

Nie po pierwszym wieczorze. Daj mu co najmniej cztery do sześciu tygodni regularnych spotkań w ten sam dzień. Quiz żyje z rutyny i pantoflowej poczty - drużyny się formują, wracają i przyprowadzają znajomych. Trend frekwencji po miesiącu powie Ci więcej niż jakikolwiek pojedynczy wieczór.

Nie chcesz pisać pytań ręcznie? Zbuduj cały zestaw w RoundKit - za darmo, w 2 minuty. Dostajesz gotowe pytania i arkusze do druku, więc zostaje Ci tylko jedno: zapełnić salę.